Innerlijk Besef

Parzival en de Graal, de zoektocht van de ziel

Verslag van de lezing door Marianne van den Dungen op woensdag 13 december 2023 in zaal Hingstman.

Parzival en de Graal is een middeleeuws verhaal over het pad van de ziel. Het is een tijdloos verhaal over de ziel die groeit in bewustzijn.

Marianne heeft een boek geschreven over Parzival, met prachtige zelfgetekende illustraties.

Nu laat ze deze in een PowerPoint zien met ook andere afbeeldingen, uit de middeleeuwen en uit andere culturen.

Wie is Marianne? Is zij degene die ze in het kort vertelt te zijn? Wat ben je? Wie ben je? Ben je jouw gedachten of gevoelens? De binnenkant, daar gaat het om. Dit verhaal van Pazival gaat over de reis naar binnen.

Chrétien de Troyes schreef in de 12e eeuw het begin van dit verhaal, het was niet voltooid.

Wolfram von Eschenbach heeft het in versvorm afgemaakt in het begin van de 13e eeuw.

Hij was minstreel aan verschillende hoven, nadat hij aan de kruistochten had deelgenomen.

De moeder van Parzival heette Herzeloyde (hartenleed). Haar beide mannen stierven door geweld, en haar zoon van haar tweede man bracht ze groot in het bos, ver weg van strijd en oorlog.

Maar als jij de wereld mijdt, komt de wereld naar jou.

De kleine Parzival hoorde stemmen en zag glinstering van een harnas van een ridder in het bos. “Zijn jullie engelen?” vroeg hij. De mannen lachten: “Nee wij zijn ridders van koning Arthur.” Parzival wilde ridder worden aan het hof van koning Arthur.

Parzival was onbewust en onbekwaam. Hij stelde z’n moeder twee vragen, een spirituele vraag: “Wat is God?” En een ego vraag: “Hoe kan ik ridder worden?”

Vragen stellen is noodzakelijk, de eerste is om bewust te worden en de tweede is om bekwaam te worden.

Zijn moeder antwoordde: “God is lichter dan de dag en het kwaad is duisterder dan de nacht.”

Ze gaf hem een narrenpak en een oud paard, in de hoop dat hij zo minder gevaar zou lopen, en hij vertrok.

Pazival betekent ‘parce valle’ ,door het dal gaan. In de dalen van het leven leer je het meest.

Hij ging op weg met een goed hart, kinderlijk dwaas, met de graal als bestemming.

Na een lange tocht kwam hij bij het hof van koning Arthur, hij liep de eetzaal binnen en zei: “Ik wil ridder worden.” Hij werd uitgelachen, maar Arthur zag wel wat in hem en zei hem de beker terug te brengen van de Rode Ridder.

Parzival ging op weg en ontmoette de Rode Ridder, die hij met zijn lans in het oog raakte en doodde.

Hiermee zette hij het rad van oorzaak en gevolg in werking en dit moest uitgewerkt worden.

Hoe vaak wordt ons opgedragen te strijden voor God en vaderland ondanks de wet “Gij zult niet doden”? Dit leidt tot oorlogstrauma bij de veroorzaker en het slachtoffer, dit geeft karmische bindingen tussen mensen en volken. Hoe lang gaat dit al door? Napoleon, Waterloo, Eerste Wereldoorlog. Tweede Wereldoorlog, Lenin, Stalin, Mao? Tot wij zeggen: “Ik doe niet meer mee.”

Niet geweld, maar het goede vernietigt het kwaad, zei Tolstoi.

Boeddha: Niet wie in een veldslag 1000×1000 man overwint, maar 1 mens die zichzelf overwint, is de grootste winnaar.

Dit is iets anders dan Zelensky die om wapens vraagt voor vrede.

Parzival trok de kleren van de Rode Ridder over zijn narrenpak aan (‘Mooi, dat wil ik ook wel’) en nam het paard van de ridder. Het paard ging er met hem vandoor, zodoende verdwaalde Parzival en kon hij de beker niet terug brengen.

Hij ontmoette Gurnemanz in een kasteel, deze man werd een leraar voor Parzival.

Een leraar komt op je pad als je dat nodig hebt, passend bij de maat van ons bewustzijn.

Parzival, onwetend, kreeg les in het ridderschap: ‘Hoe zit je op een paard?’ ‘Een lans is niet om te doden, maar om iemand van het paard te stoten’ ‘Hoe ga je om met vrouwen’ en ‘Je moet geen domme vragen stellen’.

Parzival werd bekwaam in het ridderschap en kreeg een goede raad mee van Gurnemanz: “Ken naast moed ook genade en verlicht het leed van mensen in nood”.

Parzival besloot niet meer te doden. Als hij bij gevechten een mens overwon, liet hij ze vrij en zei: “Bied je diensten aan bij het hof van Arthur en doe iets goeds”.

Een rijke man in een bootje wees hem de weg. Een weg die overeen komt met het innerlijk proces van de energiekanalen die, beginnend bij het stuitje, als een kronkelend pad naar boven gaan.

“Daar ga je rechtsaf en je steekt het meer over (van het hersenvocht) en als de toegangspoort opent en de brug zakt, kom je in het binnenste, de plek waar de pijnappelklier zich bevindt.

Onze pijnappelklier is het contactcentrum met de Ene, een zend- en ontvangststation.

Parzival kwam bij de graalburcht, dit was meer dan een burcht, dit was een mystieke ervaring.

Hij stapte de eetzaal binnen. De graalkoning, Amfortas (sterke ziel), is gewond aan zijn geslachtsdelen.

Amfortas had de kuisheidsgelofte afgelegd wat betekent dat hij zijn liefde niet zou richten op één persoon, maar op de hele wereld. Maar Amfortas werd verliefd en raakte gewond in het gevecht met andere aanbidders en zou pijn houden totdat er een opvolger zou komen die hem als graalkoning opvolgde.

Parzival zag nog meer: een page kwam de zaal binnen met een bebloede speer, dat betekent: “Er is hier iemand gewond.” Parzival vraagt niets: Hij heeft geleerd geen domme vragen te stellen.

Amfortas, de visserkoning, was op zoek naar mensen die het pad naar binnen durfden gaan.

Zie de overeenkomst met Jezus, een visser van mensen, op zoek naar zielen die in deze wereld het pad van licht zoeken. Repanse de Schoye, haar naam betekent ‘de vreugde hervinden’, kwam de zaal binnen als graaldraagster.

De graal, de hoogst paradijselijke vervulling, is als een levensboom met wortel, rijs en tak. We zien er een mooie afbeelding van. Ons lichaam waarin het wortelchakra tot en met het kruinchakra met takken in de hemel rijkt.

De graal werd naar Amfortas gebracht om de pijn te kunnen dragen tot de opvolger zich aandiende.

De volgende ochtend werd Pazival wakker, er was niemand meer in de burcht, hij vertrok en de ophaalbrug werd achter hem opgehaald; dat betekende dat deze ervaring nooit meer terug te draaien was, die bleef hem altijd bij.

Iemand riep: waarom heb je geen vragen gesteld?

Na jaren rondtrekken ontmoette Parzival koning Arthur in het woud. Hij werd met roem en eer ontvangen, want alle overwonnen ridders waren door hem naar het hof gestuurd om hun diensten aan te bieden, zo doende was Parzival een levende legende geworden.

Aan de feestdis verscheen een lelijke vrouw zittend op een muilezel, vrouwe Cundrie, de heks.

Ze zei tegen Parzival: “Door uw zwijgen, blijft het leed voortduren, uw roem blijkt vals te zijn”.

Parzifal werd zich bewust van zijn eigen onbekwaamheid en zijn verlangen naar roem en eer duidde op een gebrek aan zelfkennis. Wat anderen van ons vinden, doet niet ter zake. Wat we werkelijk zijn, dragen we in ons en hoeft geen bevestiging. Hij stond op van tafel en trok verder.

Wolfram begon hier een nieuw hoofdstuk, met de woorden: ”Doe open!” “Aan wie?” “Wie bent u?” “Ik wil binnenkomen in uw hart.” Iets klopt aan je hart en wil binnen gelaten worden.

Parzival was in het graalgebied terecht gekomen bij de burcht van Munsalvaesche (burcht van heil en verlossing, salvation).

Een ridder van deze burcht zei dat Parzival een boete moest betalen omdat het niet gewenst was dat iemand zo dicht in de buurt kwam.

De ridder maakte zich klaar voor een gevecht, ze stormden op elkaar af, de ridder viel en was gewond. Parzival viel met paard en al in een ravijn, maar hij wist zich aan een tak vast te houden en klom naar boven, waar alleen het paard van de ridder nog stond. Hij pakte het paard en liet zich door het paard met vrije teugels naar de graalburcht brengen, het paard wist de weg.

Dit was het moment van overgave, een cruciaal moment: hij legde het hoofd in het hart, hier stopte het denken, de ‘monkey mind’ komt tot rust. Hij liet zijn gedachten, die vaak tot overtuigingen leidden, los. De berijder liet zich door het hart naar de stal brengen, de stal van de graalburcht.

Bij de burcht van Munsalvaesche was een grot waar een kluizenaar woonde. Parzival deelde zijn zorgen met hem, het doden van een ridder in zijn jonge jaren, z’n moeder in het bos.

Deze kluizenaar vertelde Parzival over God en het kwaad, maar ook dat Amfortas een oom van hem was. Parzival ervoer dat hij nog heel onbewust was.

We maken een uitstapje naar de oorsprong van het graal verhaal.

Op een oude afbeelding van het laatste avondmaal zien we Maria Magdalena met een kruikje aan haar voeten. Jezus en zij zijn duidelijk een stel.

Maria Magdalena en haar evangelie worden uit de bijbel geschrapt in het jaar 325 toen in Nicea de bijbel werd samengesteld.

Op een volgende afbeelding zien we Jozef van Arimathea, die bij de kruisiging het bloed van Jezus opvangt in een graal.

Het woord graal komt van het woord ‘gradualis’ waar je het woord graden in herkent, graden of stappen in bewustwording.

Jozef was een metaalhandelaar en heeft Maria van Magdala uit het onveilige Midden-Oosten mee genomen naar Mairies-de-la-Mer in Zuid Frankrijk.

Ze trok naar de Provence waar ze leefde in een grot, en waar ze de mensen over de leringen van Jezus vertelde.

Jozef trok verder naar tinmijnen in Cornwall waar de graal, de kelk, is gebleven.

Het eerste boek van Parzival heeft duidelijk kathaarse invloeden. De Katharen, de Bonnes Hommes, de goede mensen, leefden in Zuid Frankrijk.

Ze waren volgers van Jezus, leefden eenvoudig en geweldloos, aten geen vlees, mannen en vrouwen waren gelijkwaardig.

Ze kenden het evangelie van Thomas, Filippus, het evangelie van Maria Magdalena en andere boeken, die wij kennen uit de Nag Hammadi geschriften. Ze verwierpen het gewelddadige Oude Testament met de god Jaweh. De eerste eeuwen na Christus waren de afbeeldingen van de kruisiging anders. Christus staat als triomfator voor het kruis, uitnodigend alsof hij zeggen wil: “Dat kun jij ook”.

Pas in de zesde eeuw zien we een lijdende Christus, dat is er ingebracht door de katholieke kerk. Het aanvaarden van het lijden komt hen goed uit.

De Katharen hadden veel aanhang, vooral veel vrouwen. Het was een doorn in het oog van de Roomse kerk. Paus Innocentius III begon kruistochten tegen hen. De inquisitie ontstond, martelingen vonden plaats en brandstapels werden opgericht. Béziers werd omsingeld met 30.000 man van het leger van de bisschop. Hij liet de hele stad uitmoorden onder het mom: “Dood allen, God zal de zijnen wel herkennen”.

De laatste Katharen trokken zich terug op de Montségur, het was het jaar 1244 toen deze burcht belegerd werd en 210 bonhommes en bonnefemmes, zingend de burcht verlieten en beneden zingend de brandstapels inliepen.

Eén bonhomme ontsnapte en heeft een schat in veiligheid gebracht. Was de schat materie? De Katharen hadden niets met materie, was het de graal? Was het de kennis?

Terug naar het verhaal van de graal.

De kluizenaar vraagt aan Parzival: “Wat is God?”

Wat zeggen de Nag Hammadi geschriften over God?

Het woord God is vervuild geraakt, met name door Jaweh, de God van het Oude Testament.

De heer van het heelal wordt de Ene genoemd, alles is onderdeel van de Ene.

Alles wat geschapen is, alles wat ontstaat, ons universum, buitenaardsen.

De Demiurg, wat betekent tegenstrever, ook die kracht wordt door de Ene omvat.

De Ene respecteert onze vrije wil, jij beslist zelf en je kan nooit uit de eenheid vallen.

We voelen ons afgescheiden, maar ‘dat voelen’ zíjn we niet.

Onze zintuigen zijn naar buiten gericht, maar binnenin gebeurt het.

Jaldabaoth, de hoofdarchont, de jaloerse God die niemand naast zich duldt, is de bouwer van de materie. Hij schiep de mens van stof, van klei, van materie. Maar er zat geen leven in, de ziel ontbrak.

Daarom werden wij (lichtwezens, lichtvonken) gelokt om in het lichaam te wonen. “Is dat niet wat voor jou”, vroegen de Archonten, “om met je zintuigen te beleven?”

We werden geketend aan de stof. Geketend aan onze zintuigen die naar buiten gericht zijn.

De lichtvonk, de parel, bevindt zich in de top van de rechterhartkamer. De weg terug naar de Ene is via het hart, onze verbinding met de Bron.

De kwade machten respecteren onze vrije wil niet, ze willen slaafjes, ze willen ons houden in het rad van avontuur van wedergeboorte. Ze verzinnen steeds weer nieuwe verleidingen om onze zintuigen te strelen.

We zien een afbeelding uit het oude India, van Het Rad van Samsara in handen van Mara, dit is het rad van reïncarnatie. In het midden van het rad de haan, van hebzucht en verlangen, de slang van haat en boosheid, het varken van onwetendheid en verblinding.

De Boeddha bevindt zich buiten het rad, hij heeft zich vrijgemaakt van verlangen. Door verlangen ontstaat nieuwe geboorte.

Boeddha onderscheidt drie soorten verlangens:

  • Materieel, zoals eten, geld, partner of kinderen.
  • Fysiek: goede gezondheid, sport, dood.
  • Emotioneel: erkenning, boete doen, vrijheid, jaloezie; deze verlangens zijn veel minder zichtbaar. Ook het verlangen naar inzicht en bevrijding kun je loslaten.

Uitspraak van Lao Tze: “Het geheim wacht op het inzicht van ogen niet bewolkt door verlangen.”

Verlangens en verwachtingen leiden tot lijden.

Iemand vroeg me: “Wie heeft je zo’n pijn gedaan?” Ik antwoordde: “Mijn eigen verwachtingen”.

We zien een afbeelding van de drie Nornen uit de Edda, drie schikgodinnen aan de voet van de levensboom. Urd voor geboortes, Skuld voor relaties en Werdandi voor het sterven. Ook is daar de bron van vergetelheid. Wat hebben we aan onze lessen die we geleerd hebben als we ze weer vergeten?

Marianne zegt: “Door bewuster te worden, worden we bewuster weer geboren.”

De Archonten beheersen de sferen waar je dood vertoeft en leiden je terug als er nog begeertes, verlangens of verwachtingen zijn. Maar als jij zegt: “Ik ga mijn eigen pad, ik blijf in mijn hart”, dan hebben ze geen macht over jou.

We zien een afbeelding van Aletheia, zij staat voor openbaring, onthulling en het leren kennen van de waarheid. Zij staat tegen over de vergetelheid.

Je kunt alleen verliezen waar je aan gehecht bent, vooral je geliefden en kinderen zorgen voor gehechtheid. De Archonten hebben macht over je zolang wij angst hebben om te verliezen. Maar ook dat kun je herkennen door te weten dat je niet kunt verliezen, want alles wordt omvat door de Ene.

De Mayagroet In Lackech betekent: “Ik zie het goddelijke in jou”.

Parzival ervoer dit ook, hij had in een gevecht bijna zijn vriend vermoord, die vriend zat ook zo ingepakt in zijn harnas. Parzival gooit zijn zwaard weg, dat als een kruis in de grond blijft staan. Hij heeft geen angst meer, ook niet voor de dood. Alle angst is uitgedoofd, hij bereikt het Nirvana (Nirvana betekent uitdoven).

Verlichting is het lichter worden aan het gewicht van de wereld, het licht vinden in jezelf dat verbonden is met de Ene, de Bron, het Licht waaruit we zijn ontstaan, waar we in terugkeren en nooit uit weggeweest zijn.

Het besef dat je bewustzijn bent en niet hoeft te groeien in bewustzijn is een wezenlijk verschil.

Alles is al goed; wij zijn de Ene, daaraan wakker worden is verlichting.

Na dit doorzien te hebben kwam Parzival Cundrie weer tegen. Ze was nu een mooie vrouw en ze nodigde hem uit tot de graal. De laatste stap van dit hele proces komt naar jou toe.

Pazival was nu bewust en bekwaam en had mededogen voor de ander en voor zichzelf.

Hij stelde zijn oom in de graalburcht de vraag: “Oom, wat deert U?” En de vraag : “Wie of wat is de graal?”

Als jij zelf door de graal wordt opgenomen en het zoeken is gestopt, als jij je hoofd in het hart legt, is de bevrijding in je. Zoeken houdt de dualiteit van de zoeker en het gezochte in stand. Pas als er lang genoeg gezocht is, kan er een einde komen aan alle zoeken. We zoeken buiten ons naar de schitterende parel van inzicht die in ons hart verborgen ligt. Wijzelf zijn degenen die we zoeken, wij zijn de weg, de waarheid, het leven en de liefde, de totaliteit van al wat is.

Dan zijn we schaduwloos licht, het licht in jezelf dat straalt, het werpt geen schaduw en het hele universum is een weerschijn van jouw licht.

VRAGEN:

 

Wie heeft Lucifer geschapen?

In de Nag Hammadi geschriften staat dat een vrouwelijke kracht zonder contact met de Ene ging scheppen, dat was niet in overeenstemming met de Ene.

De donkere kracht valt in een uithoek. Naast het licht geeft duisternis groei in bewustzijn, omdat we iets moeten overwinnen.

Is Pazival weer gereïncarneerd?

Het is een verhaal, we zijn allemaal Parzival. Als je ontdekt dat de graal in jou zit, dan hoef je niet meer terug. We hebben elkaar nodig om te oefenen in geduld en vergeving.

Ook aspecten uit de familielijn of anderszins, kun je met vergeving oplossen.

Persoonlijke vraag aan Marianne: Hoe kwam jij op je pad en hoe sta je nu in het leven?

Door familieomstandigheden was ik genoodzaakt een eigen pad te kiezen. Bij het loslaten van geliefden komt veel angst naar boven. Ook het verlangen moest losgelaten worden en het nodig hebben van de ander om je te bevestigen in wie je bent.

Wat ook duidelijk werd, is dat de cultuur dingen voor ons bepaalt, die we kunnen zien en loslaten.

Leraren komen op het goeie moment, in dit geval Marcel Messing, die vroeg of ik zijn boeken wilde illustreren; ik heb veel van hem geleerd. Je pad loop je alleen, zonder eenzaam te zijn. Het is jouw unieke pad waar emotionele verlangens opnieuw oppoppen en die je weer herkent, zodat je ze kunt loslaten.

Het pad klinkt zo zwaar, waar is het enthousiasme en het “leuk hebben”?

Het pad is leuk, maar de zintuigen zijn niet de oplossing.

Er is veel onrecht in de wereld, hoe ga je daar mee om?

Wij kunnen nooit de wereld veranderen, wel onszelf. De krachten en machten doen hun best om bloedoffers te veroorzaken, je kan besluiten om niet meer mee te doen. Niet meer doden: “Ik ben een andere jij”. Dat geldt voor de hele schepping.

Een slachtoffer bestaat dankzij de dader, beslis jij uit de rol te stappen, dan is het spel uit.

Wat zou het geweldig zijn om tussen de twee oevers van dualiteit te drijven en op te lossen in de Ene, de oceaan. Volg je intuïtie; de intentie waarmee je iets doet, telt. Daar beoordeel je jezelf mee.

 

Moet je bij de dood naar het licht of naar het duister?

‘Licht en duister’ is een beeldspraak voor ‘goed en slecht’, alles bevindt zich in de Ene. Wij geven het bestaansrecht door te erkennen en te voelen.

“Laat je verlangens los”, zegt de Boeddha. “Maak de twee tot een, er is geen twee”, zegt Christus.

We leven in dualiteit, dat ‘ik’ spreek tot ‘jou’ is al dualiteit.

N.a.v. een opmerking dat we God zijn en Christus zijn: “Ik ben niet God, ik ben ‘in’ God”.

We zijn onderweg, we zijn Christoi, dat betekent ‘een goed mens’.

Probeer de goedheid van jezelf uit te bouwen en beoordeel zelf, want ‘goed’ heeft ook een keerzijde in deze duale wereld.

Parzival kreeg het advies geen vragen te stellen. Dat was toch geen goede raad?

Parzival kreeg drie leraren op zijn pad, die afgestemd waren op zijn ontwikkeling. De eerste leerde hem een goede ridder te zijn, hoe zit je op een paard en hoe gedraag jij je. De tweede, de lelijke vrouw zei: “Stommeling, wat doe je hier?” De derde vertelde over God, over familie en leerde een andere manier van kijken. En dat de graal in jezelf zit.

Afhankelijk van de diepte in jezelf, kom je dingen tegen die je vooruit helpen: de leermeester past bij je niveau. De leermeester kan een situatie zijn, een dier, iets in de natuur. Je kunt groeien door een pijnlijke ervaring maar ook door een mooie fantastische ervaring, zoiets als een eenheidsbeleving.

Parzival komt in de graalburcht en deze ervaring nodigde hem uit om te gaan zoeken.

Komt er een wereld waarin het licht overheerst?

Na deze Kali Yuga, waarin de dualiteit extreem is, komt een gouden tijdperk. Dat is geen bevrijding uit het rad, daarvoor moet je naar binnen, in je hart zijn. Of we dat meemaken?

Zolang het ‘Ik’ zijn verlangens niet oplost, is er niets opgelost. “Als iets je raakt in de buitenwereld, wat is het dan in jou wat opgelost mag worden?” (Karen Hamaker)

Bestaat karma?

Zolang wij onszelf niet vergeven, blijft karma. Als wij onze verlangens loslaten, verdwijnt het.

Boeddha kwam ook nog dingen tegen maar het deed hem niets meer .Je bent wel ‘in’ de wereld maar niet ‘van’ de wereld.

Als je in bepaalde omstandigheden het jezelf of de situatie niet meer kwalijk neemt, is het weg en komt het ten einde, dan dooft het uit. Dat ontstaat als je de wereld en de ander met mededogen en vergeving kunt zien.