Er zijn drie verlangens in ons leven die gerealiseerd willen worden. Hierbij gaat het om het individuele verlangen, het gezamenlijke verlangen en het relatieverlangen.

Om te ontdekken wat ons verlangen is gaan we een concentratieoefening doen.

Ga ontspannen zitten, sluit je ogen, richt je aandacht op je ademhaling. Haal een paar keer de adem diep naar binnen en laat weer krachtig uitstromen. Doe dit een paar keer in je eigen tempo. Voel hoe je de adem naar binnen haalt, hoe je buik zich opzet en hoe de adem weer je lichaam verlaat. Stel je dan voor dat je morgenvroeg wakker wordt. Je rekt je uit, wrijft in je ogen. Aan het voeteneinde van je bed staat een wonderschone fee. Die fee kijkt je aan, zij zegt je naam en vraagt: “Wat is je verlangen?” Als je een partner hebt, vraagt ze: “Wat is jullie gezamenlijke verlangen?” Richt je op jezelf en vraag je af wat je verlangen is of wat je verlangen ten aanzien van elkaar is. Ontdek dat, voel dat. Dan zegt de fee: “Alles wat je verlangt is realiseerbaar, vertrouw op mij. Kijk me aan, ik geef je een hand. Volg me, ik neem je mee.” Kijk nog eens goed naar dat verlangen. Dan kijk je de fee aan. Je kijkt in haar ogen en ziet iets bekends. Je kijkt nog dieper en ontdekt dat je in jezelf kijkt. Je strekt je hand uit, zij strekt haar hand uit en jullie geven elkaar een hand. Zij voert je mee naar de realisatie van je eigen verlangen, van jullie gezamenlijke verlangen. Sluit het beeld dat je van het verlangen had in je hart. En vergeet het verlangen niet. Herinner je de stem van de fee. Het verlangen is realiseerbaar en wil ook gerealiseerd worden. Richt dan je aandacht weer op je ademhaling en haal een paar keer met kracht de adem naar binnen en laat weer rustig naar buiten stromen. Realiseer je dat je hier in deze ruimte bent. Als je zover bent, open dan je ogen weer.

Deze oefening is heel wezenlijk. Zelfrealisatie in een relatie, maar ook zelfrealisatie van het individu, heeft alles te maken met het realiseren van je zielsverlangen.

Rond de oorlog waren er veel relaties die op economisch belang berustten. Dat vereiste de tijd toen en het had z’n nut. In deze tijd waarin we naar meer bewustwording en spiritualiteit gaan, veranderen relaties ook. Men verlangt meer kwaliteit, meer saamhorigheid. Men wil meer aan zichzelf toekomen. Men stelt meer eisen aan elkaar. Men kan zich meer permitteren. De tijd lijkt nu meer rijp te zijn voor spirituele zingeving van een relatie, waarin persoonlijke groei en spirituele ontwikkeling plaats kunnen vinden.

Jaren geleden heb ik gewerkt met terminale en stervende mensen. Ik heb toen echtparen ontmoet met een enorme innerlijke rijkdom. Ze straalden warmte en onvoorwaardelijke liefde uit. Ze hadden een bepaald basisvertrouwen en sterke innerlijke waarden. Ze namen veel tijd voor elkaar, luisterden naar elkaar, troostten en omarmden elkaar. Ze waren hecht met elkaar, daarnaast hadden ze ook een sterke autonomie. Ze hadden een persoonlijk verlangen, maar ook een gezamenlijk verlangen. Ze hadden geen angst voor de dood, ze hadden er vrede mee. Ik heb onderzocht hoe de levensloop van iemand is die zich verzoend heeft met het leven en met de dood. Daar heb ik “Doodgaan maar niet sterven” over geschreven. Daarin beschrijf ik dat je in je leven periodes kunt hebben waarin er iets in jezelf sterft. Er is pijn, je verwerkt iets en daarna is er vernieuwing, spirituele of persoonlijke groei.

Autonome relaties en afhankelijkheidsrelaties.

In een afhankelijkheidsrelatie zijn de partners door liefde verbonden, ze zijn heel sterk afhankelijk van elkaar. Als de ene partner afhaakt of zou komen te overlijden, verliest de ander bijna zijn identiteit. Dat laat zien dat diegene een stuk in zijn ontplooiing heeft laten liggen.

In een autonome relatie zijn de partners door liefde verbonden. Ze zijn twee zelfstandige individuen die een eigen identiteit hebben. Valt een partner weg door omstandigheden, dan kan de ander dat dragen. Zijn identiteit blijft overeind.

Voorbeelden van verschillen tussen een afhankelijkheidsrelatie en een autonome relatie.

Als mensen heel lang een probleem hebben en zich daarop gefocust hebben, hebben ze zich geïdentificeerd met het probleem. Dan verlies je uit het oog dat je als mens veel meer aspecten hebt. Spiritualiteit bedoelt dat je kunt overzien wat je doet, wat je voelt, wat je ervaart. Je kunt jezelf waarnemen. Je bent de regisseur van alle deelaspecten van jezelf.

Als stellen met problemen bij Christina komen, probeert ze er met hen achter te komen wat hun gezamenlijke verlangen, hun gezinsverlangen en wat hun individuele verlangen is. Dat zijn ze vaak kwijtgeraakt. Daarna wordt er pas over de problemen gesproken. Er wordt advies gegeven hoe ze met bepaalde gevoelens kunnen omgaan, deze kunnen herkennen en erkennen. Na persoonlijke spirituele groei hoeven ze zich niet meer te identificeren met die bepaalde gevoelens.

In een relatie kunnen en mogen we leren van elkaar. De man mag leren van de vrouwelijke aspecten die zijn vrouw heeft. De vrouw mag leren van de mannelijke aspecten die haar man heeft. Het is een uitdaging je te bevrijden van allerlei vastzittende patronen.

Begin 1900 ontdekte de Amerikaanse psycholoog Abraham Maslow dat de twee professoren die meededen aan zijn onderzoek een sterk verlangen naar zelfrealisatie hadden. Daaronder schaarde hij een heel aantal eigenschappen. Later kwam hij tot de ontdekking dat hij die eigenschappen met name aantrof bij mensen boven de 50, 60 jaar. Hij noemde die mensen: zichzelf actualiserende mensen. In de humanistische psychologie wordt dat afgekort als ZA- mensen. Het zijn mensen die de hoogste vorm van rijpheid, van wijsheid, van ontwikkeling in zichzelf ontdekken en dat uitleven. ZA-mensen gaan heel natuurlijk om met verlies, met pijn. Ze weten dat het doorleefd moet worden en dat daar verdriet bij hoort. Ze hebben een stevig gefundeerd zelfvertrouwen. Dat houdt ook in dat ze heel natuurlijk omgaan met boosheid bijvoorbeeld. Het zijn mensen die zich verbonden voelen met de natuur, met de kosmos, met het grote geheel. Het zijn mensen die allemaal een mystieke ervaring hebben gehad. Maslow noemt dat een piekervaring. Het is een ervaring die je zomaar ergens opdoet, die heel veel energie nalaat, die je heel veel verwondering geeft en die je ook verwarren kan. Je kunt je heel verbonden voelen met de natuur of met dat wat je ervaren hebt of met het grote geheel. Sommige mensen zien heel veel licht. Anderen voelen zich oplossen, voelen zich verdwijnen. Zo’n piekervaring is niet alleen voorbehouden aan mystici, verlichte geesten, mediterende mensen, maar ook gewone mensen hebben dergelijke ervaringen. Zo’n ervaring kan je dichter bij je verlangen doen komen. Het is even een fractie je verbonden voelen met. Mensen zijn op dat moment erg authentiek, erg zichzelf.

We hebben maar één doel en dat is steeds meer authentiek onszelf worden.

Vragen

Leidt met je verlangen bezig zijn tot egoïsme?

Als iemand merkt dat hij egoïstische neigingen heeft, zou hij kunnen onderzoeken wat daar achter zit. Waar doe ik mijn eigen zielsverlangen tekort? Waar wil dat meer gehonoreerd worden? Voor zelfrealisatie hebben mensen vaak veel kracht nodig en dat doen ze met een bepaald enthousiasme. Dat kan op een ander egoïstisch overkomen.

Hoe kijkt u tegen trouw aan?

Huwelijksbeloftes zoals die er waren vind ik niet meer zo relevant, niet meer van deze tijd. Wat mij betreft zou er nu in mogen staan dat mensen, als er problemen ontstaan, elkaar ruim voldoende tijd geven om te onderzoeken wat die problemen met hen willen en bereid zijn zich te laten spiegelen door een derde. In tijden dat het moeilijk is dien je de ander krediet te geven. Juist de problemen die je tegenkomt, kunnen je helpen in je eigen spirituele ontwikkeling. Ze kunnen de relatie verdiepen en verrijken. Mensen kunnen ook uitgegroeid zijn aan elkaar. Neem de tijd om het af te bouwen en onderzoek of je elkaar echt wilt loslaten. Dat heeft voor mij ook met trouw te maken.

Je sprak over partnerrelaties. Hoe zie je een spirituele relatie in bredere zin?

Je kunt pas een goede relatie hebben met je partner als je een goede relatie hebt met jezelf. Je gevoelens onderkennen, onderzoeken, accepteren en jezelf ontwikkelen verstevigt de relatie met jezelf. Je houvast zit van binnen. Hoe krachtiger de relatie met jezelf, des te krachtiger is de verbinding die je hebt met de Umwelt, met je partner, met je gezin, met je omgeving, met de samenleving, met de kosmos, met het geheel. Een piekervaring kan een eenheidsbesef zijn, maar je kunt het ook ervaren met of aan een medemens. Zo’n ervaring kan de drijfveer zijn voor iemands verdere leven, voor iemands zelfrealisatie.

Wil je het verband uitleggen tussen de oefening die we hebben gedaan en zelfrealisatie?

Het beeld van een verlangen dat je kreeg tijdens de oefening kan een symbool zijn. Heel vaak heeft dit te maken met vrijheid en aandacht. Je kunt bij jezelf onderzoeken wat nu echt je verlangen is. Achter elk verlangen kan iets diepers liggen. Het zal iets zijn wat bij jezelf meer aandacht, meer ontplooiing wil. Om tot volwaardig mens uit te groeien mag en moet je je zielsverlangen realiseren. Stem je af op de stroom van het leven.

Wil je iets zeggen over een spirituele relatie tussen ouders en kinderen?

De relatie tussen ouders en kinderen heeft veel te maken met de relatie die ouders naar elkaar hebben. We geven onze kinderen het meeste mee door ze voor te leven. Als je het goede voorbeeld geeft door liefdevol met je partner, met de natuur enz. om te gaan is dit een stukje spirituele opvoeding. Spiritualiteit heeft ook te maken met de ruimte, de aandacht die je voor jezelf neemt, met de stilte, met je innerlijke houvast. De basis voor spiritualiteit zijn de ups en de downs van het leven.

Wordt er binnen nieuwetijds-relaties karmisch gezien meer uitgewerkt dan vroeger?

We zijn qua mensheid meer toe aan spiritualiteit en bewustwording. Je kunt van collectief en van individueel karma spreken. Karma kun je ook zien als je levensdoel, als je missie. Je doel hoeft niet hoogstaand te zijn, maar moet wel bij je eigenheid, bij je zelfrealisatie passen. Het gaat om de intentie, de liefde waarmee je iets doet. Alles is waardevol.

In de oorlog moest je overleven, je richtte je op veiligheid en voedsel. Men had een afweermechanisme nodig om met trauma’s die men niet verwerken kon om te gaan. Onze ouders kwamen vaak niet toe aan een spirituele relatie omdat zij in die wederopbouw zaten.

De tijd is veranderd. Er is nu ruimte voor ons om af te maken en uit te werken wat onze ouders toen niet konden. Of dit nu bij ons karma hoort of bij onze uitdaging en onze persoonlijke groei maakt voor mij niet uit.

Als binnen een spirituele relatie één van de partners komt te overlijden, kan de ander zich dan sterker spiritueel ontwikkelen met kracht van de overledene door deze op te roepen tijdens bijv. reiki?

Uit onderzoek is gebleken dat als mensen een spirituele relatie hebben, zielsveel van elkaar houden, een autonome relatie hebben, een eigen diepgeworteld individu zijn, de liefde vaak krachtiger en dieper is. Deze relatie is niet gebaseerd op afhankelijkheid. Het schijnt dat die mensen beter kunnen rouwen en de rouwperiode beter kunnen overleven. De partner die overblijft, weet van nature dat hij iedere keer het verdriet, de pijn en het gemis dient te verwelkomen.

Soms kan de achtergeblevene een direct contact hebben met de overledene en kan hij sterker in zijn spirituele groei komen. Soms kunnen mensen kracht voelen, liefde ontvangen van de overledene. Mensen die een afhankelijkheidsrelatie hadden, kunnen daar afhankelijk van worden. De zichzelf realiserende mens handelt sterk vanuit zijn innerlijk houvast en zal niet snel een overledene oproepen. Hij is wel gevoelig voor tekens, voor signalen die hij in een droom of van buitenaf ontvangt.

Verdere informatie is te vinden op de website van Christina Moormann: www.symbolon-oss.nl.