Willem begint met het lezen van een tekst over ‘Vergeven’ uit “Een Cursus in Wonderen”:
Vergeving biedt alles wat ik wens.
Wat kun jij wensen dat vergeving niet geven kan.
Wil je vrede: vergeving biedt jou die.
Wil je geluk, een kalme denkgeest, doelgerichtheid, een gevoel van waarde en schoonheid dat de wereld overstijgt.
Wil je zorg en geborgenheid en de warmte van een veilige bescherming voor altijd.
Wil je een kalmte die niet kan worden verstoord
Een zachtmoedigheid die nooit kan worden gekwetst.
Een diepe blijvende troost en een rust zo volmaakt dat hij nooit kan worden geschonden.
Dit alles biedt vergeving jou en meer.
Ze voegt zich in je ogen als je ontwaakt.
En schenkt je de vreugde waarmee jij de dag tegemoet kunt gaan.
Ze legt een kalmerende hand op je voorhoofd wanneer je slaapt.
En rust op je oogleden zodat je geen dromen over angst en slechtheid, kwaadaardigheid en agressie ziet.
En als je weer ontwaakt, schenkt ze je een nieuwe dag.
Vol geluk en vrede.
Dit alles biedt vergeving jou en meer.
“Wat verstaan jullie eigenlijk onder vergeving?” vraagt Willem aan de mensen in de zaal. “Vooral wat je er vroeger als klein kind over geleerd hebt.”
Ik wil eerst naar die oude herinneringen kijken; daarna kijken we waar het bij vergeven eigenlijk om gaat en tot slot doe ik de oefening zodat u thuis aan de slag kunt gaan met oude beelden loslaten.
Wat we vroeger geleerd hebben over vergeven is talloos en gevarieerd:
- We moeten de ander vergeven. Willem: “Dat is een van de grootste misvattingen over vergeven. Vergeven gaat niet over de ander, maar uitsluitend over jezelf. Aan vergeven gaat vooraf dat we ergens wraak en haat koesteren. Er is iets gebeurd en in ons is de noodzaak ontstaan tot vergeven. We veroordelen de ander, nemen de ander iets kwalijk. Maar als we de ander nodig zouden hebben om te vergeven, dan zaten we in een lastig pakket. De ander kan wel overleden zijn of met de noorderzon vertrokken.”
- Je moest voor jezelf vergeving vragen, soms op je knieën.
- Vergeven heeft te maken met berouw hebben, zonder berouw: geen vergeving.
- Je kon biechten, vertelde je zonden en je kreeg de absolutie, daarna was je ziel weer schoon (RK oplossing).
- Je mocht vooral niet haten. Willem: “Er gebeurt iets vreselijks en toch mag je niet haten. Dan zit je goed vast.”
- Eer werd een collectieve schuldbelijdenis in de kerk gedaan.
- Vergeven kun je niet alleen. Willem: “Ik zeg je: vergeven kun je wèl alleen.”
- De boel weer stromend maken. Willem: “Dat staat aan de kant van vergeven waar we het vanavond over gaan hebben.”
- Vergeven is: iets goed praten, zand erover, het was niet erg. Willem: “Dan ontken je natuurlijk je eigen gevoel, je drukt je gevoelens weg. Er staat nergens in de Cursus in Wonderen dat je niet boos en verdrietig mag zijn.”
- Jezus is voor onze zonden gestorven. Willem: noch in de Nag Hammadigeschriften, noch in oude gnostische teksten, of in de Cursus in Wonderen staat iets dergelijks. Er is teveel nadruk komen te liggen op het schuldig zijn hieraan en veel te weinig op de opstanding daarna. Jezus was een wijsheidsleerling die iedereen oproept de parel te worden die hij in wezen is en die naar buiten te tonen.”
- Als je de ander gaat vergeven, dan moet je je eerst klein maken.”
- Je bent van de ander afhankelijk of het weer goed komt.
- Je schuldig blijven voelen en hoe voelt dat? Willem: “Naar en verlammend, er komt angst bij.”
- Vergeven is vergeten, zand erover, dan is het er niet meer. Willem: “Heb je dan echt vergeven? Maar ondertussen weten we nog precies wanneer het gebeurd is, hoe het weer was, wat voor kleren we aan hadden. Als we echt vergeven hebben, dan gaan die beeldherinneringen ook los.”
- De wijste zijn. Willem: “Maar wat zat eronder, wat zat je te ontkennen?”
- Op je knieën vergeving vragen. Het moest van het kind uit gaan, niet van de moeder. Soms werd het geweigerd ook. Willem: “Dit is meer vernederen.”
- vergeven is verzoenen. Willem: “Verzoenen is de relatie herstellen. De ander heeft me wat aangedaan, ik voel me verschrikkelijk erover, slachtoffer, en dan moet ik de ander ook nog gaan vergeven en de relatie herstellen. De ander kan wel dood zijn. Dat is teveel van het goede. Vergeven is wat anders dan verzoenen.”
- Liefde verdraagt alles.”
Verticale vergeving.
Dat heeft niets met vergeving te maken. Je gaat er boven hangen, je zegt feitelijk: “Ik ben fantastisch, die andere sukkel heeft het gedaan en dan ga ik hem vergeven. Maar ik kan hem ook in zijn schuld laten zitten.” Hier is sprake van een ongelijkwaardigheid. En zolang die er is, wordt de schuld opnieuw bevestigd. Het is geen vergeven. Nou gelukkig dat ik niet in zijn schoenen sta. Maar ik ben zo goed dat ik kan vergeven.
Werkelijke vergeving.
Wat is vergeven nu werkelijk?Vergeven is een innerlijk proces, een innerlijke schoonmaakactie die we louter doen uit liefde voor onszelf en daarmee kan de liefde weer hersteld worden. Eventueel kan die ook weer naar de ander uitstralen.
Laten we eerst eens kijken naar gevoelens van boosheid en verdriet binnen in ons. Als we eerlijk zijn tegenover ons zelf, dan komen we vanzelf onze haat, onze wraak en andere veroordelingen tegen. Gelukkig mogen we haten. Als we onszelf gewoon toestaan om de gevoelens te hebben die we hebben, dan worden ze ook niet erger. Het wordt alleen maar erger als we ze gaan onderdrukken en ontkennen. Dan krijgt hij ‘jonkies’.
En het aardige is: alles wat we onderdrukken, moeten we op enig moment projecteren op anderen. Een projectie is volgens Willem ‘een prachtig mechanisme van het ego om de dingen die we niet zelf willen hebben, dan maar buiten ons neer te leggen.’ En het liefst gaan we ze ook nog buiten ons bestrijden en dan denken we: dat we klaar zijn. Maar het zit nog steeds van binnen.
Willem geeft het voorbeeld van een zoon met een autoritaire vader: zolang hij zijn autoritaire vader niet vergeven had, bleven de beelden in hem rondzwemmen. Dan kom je op zeker moment een andere autoritaire persoon tegen. Je kunt hem niet zien zoals hij/zij werkelijk is, want de herinneringen aan de eigen autoritaire vader zitten ervoor. Je ziet de ander door het filter van oude diaplaatjes en vanuit die oude plaatjes reageer je. Willem: “En dan hup, gooi je de hele diabak over hem uit. Je bent niet in werkelijk contact met de ander. Het verleden zit ertussen.”
Mijn werk nu is: die oude dia’s opruimen. Bij vergeven gaat het om het naar binnen gaan bij jezelf. Te kijken naar wat je daar ziet: boosheid en andere puin en dat op te ruimen. Na het opruimen is het mogelijk weer op een normale manier met een persoon met autoritaire inslag om te gaan. Na al dat werk kon ik zelfs mijn autoritaire vader anders zien.
Maar doe het niet alleen. Vraag hulp aan het Hoger Zelf, je innerlijke leiding, de heilige Geest, Engelbewaarder, God. Als we dit proces afgerond hebben, dan is dit, volgens de Cursus in Wonderen ‘de meest heilig plek op aarde, daar waar oude haat huidige liefde is geworden.’ Dus we doen iets heel bijzonders als we vergeven. Je kunt het dagelijks doen, dan maak je de kwetsuren niet groter dan ze zijn. Het wordt een levenshouding. Vergeven is het loslaten van alle hoop op bijvoorbeeld een beter verleden. ‘Als mijn ouders nu maar anders waren geweest….dan was ik nu gelukkig’, ‘Als ik toen maar anders had gereageerd….dan…’
Of er gebeurt iets op dit moment, een oude dia wordt aangeraakt, we raken geïrriteerd, we hebben onze oordeel en onze verwachtingen al klaar staan, we hadden iets anders verwacht van die persoon, maar dat kregen we niet.
Loslaten is eenvoudig niet meer vasthouden.
Als, als, als, het gaat altijd over het verleden. We leggen het doorlopend buiten ons. We moesten vroeger op onze knieën, je moest je zelf klein maken, vergeving vragen, berouw tonen, diep afdalen in onze schuld om ervan bevrijd te worden etc. Niet nodig. Volgens Willems ervaring, kun je met anderhalf à twee uur al een heleboel oud gevoelspuin kwijt zijn.
Er worden wat verhalen verteld vanuit de zaal: een mevrouw vertelt over de wraakgevoelens die ze heeft gehad. Toen het gebeurde bleken wraakgevoelens 3 tellen blijdschap te geven, toen was het al weg.
Willem vat het even kort samen: haten doe je zelf in de hoop dat de ander er aan sterft. Maar de werkelijkheid is anders. Hij vertelt het verhaal van een moeder in de USA wier zoon vermoord was door zijn vriend. Ze belde steeds de gevangenis op met de vraag: hoe slecht gaat het met hem! Zijzelf kwam op een gegeven moment tot de conclusie: als ik nu niet stop met haten, ga ik dood. Ze zocht hulp en na verloop van tijd zocht ze de man die haar zoon vermoord had op in de gevangenis.
Slachtofferschap.
Als je drama wilt, dan kun je drama krijgen. Ook in je eigen leven. Als we dingen heel groot gaan maken – de ander is de schuld dat ik me zo ellendig voel – dan maken we drama. Dat wil niet zeggen dat er geen vervelende dingen gebeuren. Maar daarna gaat het om wat we ermee doen. Vertellen we ons drama keer op keer, klagen we over de mislukkingen en vertellen we nooit over wat we zelf gecreëerd hebben? Of besluiten we te stoppen met slachtoffer zijn. Op dat moment is er ook geen schuldige dader meer. Slachtofferschap is een keuze. We kunnen ons marineren in zelfmedelijden (mw. E.Kübler-Ross) en het heeft een zeker voordeel: ik ben niet verantwoordelijk. De anderen zijn verantwoordelijk voor de ellende die ik in leven heb. En is de ene schuldige dader verdwenen, dan zoeken we gewoon een nieuwe schuldige dader!
Of nemen we de verantwoordelijkheid voor ons eigen leven weer in eigen hand, keren we terug naar onze eigen kracht en stellen we voortaan onze grenzen door duidelijk te communiceren! Niet door te denken: hij/zij voelt wel wat ik wil/bedoel, die moet het gewoon snappen (via telepathie en graag al kilometers van te voren).
Loslaten van de verwachtingen.
En het teruggeven van ideeën aan degene van wie ze zijn als je voelt dat voor jou andere opvattingen gelden. Zonder beschuldigend te zijn. Zo’n idee is bijvoorbeeld: liefde verdraagt alles. Iemand in de zaal heeft dit idee van haar moeder geërfd en vertelt erover. Maar zelf voelt ze de zaken eigenlijk anders.
Willem: “Je zou kunnen zeggen in jezelf: deze gedachte klopt niet voor mij. Ik geef het aan je terug. Alsjeblieft. Iets in mij weet dat ik niet schuldig ben, ik ben nog steeds een kind van God, schuldeloos. En dan uitademen.”
Vragen
Wat gebeurt er als je als slachtoffer bij de dader komt? Doet het bij de dader pijn om te vergeven?
Als je inderdaad het proces gedaan hebt van binnen en er zit niets meer van deze kant hierbinnen in je, dan kun je inderdaad uit liefde daar zijn. Dan is het vervolgens het proces van de ander of dat pijn oproept of schuldgevoel, of niet. Willem refereert even aan die mevrouw in USA die de moordenaar van haar zoon kon vergeven.
U heeft het over wat speelt tussen jou en de ander. Sommige aspecten in mijzelf ben ik blij mee. Maar met andere aspecten in mijzelf ben ik niet blij. Volgens mij werkt dat precies hetzelfde.
Het proces is hetzelfde. Je kunt zeggen: “Ik had liever gehad dat ik… .”en dan ga je naar je verlangen toe. Wat had je liever gedaan in die en die situatie? Om vervolgens te constateren: maar dat was niet zo, ik kon dat op een of andere manier niet opbrengen. Ik kan de verwachting over mijzelf laten gaan. Dan adem je uit. In dit soort situaties is het goed om in je leven te kijken waar je geleerd hebt jezelf te straffen.
Eis niet en verwacht niet. In al die processen zeg ik dat dan tegen mezelf als dingen niet naar wens gaan. Dan komt dit weer bovendrijven.
Het is beter voorkomen dan vergeven, een andere variant. Door niet te verwachten, door geen eisen te stellen, blijf je vrij en laat je de ander ook vrij. Dan sta je eigenlijk al meteen aan de kant van acceptatie. Dan ga je niet in het spelletje van het ego dat zegt: “De ander had toch eigenlijk wel iets moeten doen hier en dat heeft hij niet gedaan. Dus is hij schuldig.”
Waarom moeten wij lijden? Men zegt wel eens: “De ergste criminelen worden 100 jaar, maar de mensen waar je heel veel van houdt, die heel veel doen voor deze wereld, die moeten lijden en sterven jong.”
En dat is onrechtvaardig. Maar deze wereld ìs onrechtvaardig. Probeer geen verklaring te vinden. Probeer compassie en mededogen te vinden met het lijden in deze wereld. Dat is de boeddhistische weg. De Cursus in Wonderen vraagt steeds: “Voeg je liefde toe aan deze wereld of voeg je angst toe aan deze wereld.” Dat is heel concreet.
Oefening.
Doe je ogen dicht. Plaats jezelf in een cirkel (als het om zelfvergeving gaat, zet een spiegel aan het eind van de cirkel). Zet je voeten naast elkaar op de grond, adem een paar keer goed in en uit, dat is jouw ruimte, gevuld met jouw energie. Je kunt je ook verbinden met je innerlijke leiding, je hoger zelf en die energie komt ook in je ruimte. Het is goed je grenzen te voelen. Dan laat je de persoon waar je al de hele avond aan hebt zitten denken naar je toe komen. Zover als jij wilt. Kijk naar die persoon. Kijk naar binnen in jezelf wat voor gevoelens die persoon in jou oproept. Spreek met die persoon, noem zijn/haar naam: Ïk had liever gehad dat jij……maar dat deed je niet, dus nu laat ik de verwachting los.” En dan adem je een paar keer uit.
Herhaal het een paar keer.
LiMaDuPu: ik had Liever gehad, Maar wat was niet zo, Dus ik laat die verwachting los, Puh…en uitademen.
Willems Glaudemans is ook op het internet te vinden: www.willemglaudemans.nl