Het is fijn dat de sprekers de lange reis van Gendt bij Nijmegen naar Assen gemaakt hebben om met ons hun inzichten te delen over een onderwerp waar iedereen elke dag weer mee te maken krijgt: communicatie. In de lezing lag de nadruk verrassend genoeg op het belang in diep contact met jezelf te zijn om vervolgens in een waardevolle, bezielde communicatie te kunnen zijn met anderen. Enkele praktische toepassingen vindt u aan het eind van dit verslag.

Communiceren kent twee bewegingen: een naar binnen en een naar buiten gerichte beweging. Vóórdat je met anderen gaat communiceren, is het belangrijk eerst de aandacht naar binnen te richten. In je innerlijk bevindt zich naast een persoonlijk niveau ook een trans-persoonlijk niveau: dit is waar God in je woont, de ruimte waar onder andere stilte, waarheid, wijsheid, liefde en onmetelijke kennis is. In het westen wordt dit vaak ‘godsvonk’ genoemd, in de oosterse filosofie spreekt men meestal van ‘Atman’. Deze godsvonk, deze Bron, is in iedereen als een stralend licht voortdurend aanwezig. Zijn taal is heel subtiel en zacht van karakter tot we hem goed leren verstaan en ont­dekken hoe helder en krachtig ze is. Het contact met deze innerlijke Bron, dit steeds dieper contact met jezelf, is de spirituele ontwikkelings­weg waar het uiteindelijk bij iedereen om gaat.

In het boek Spirituele Verdieping^[1]), pagina 11, kunt u lezen:

“Ieder mens heeft een binnenwereld en een buitenwereld. De buitenwereld is de wereld waarin we leven. Het is de tastbare wereld. Het is de wereld zoals we die kunnen zien, horen, voelen, ruiken en proeven. Aan de rand van die buitenwereld functioneert onze geest. Deze wordt gevoed met informatie vanuit onze zintuigen en neemt voor een belangrijk deel op basis van die zintuiglijke informatie beslissingen. De zintuiglijke wereld en de wereld van de geest vormen de wereld waarin we dagelijks leven. Ons handelen speelt zich hier af. (…) De binnen­wereld kunnen we omschrijven als de kern. Het is de Bron waaruit wij zijn voortgekomen. Onze huidige kern is de Bron waaruit wij zijn voort­gekomen. Dat betekent dat wij in onze kern de Bron zijn. In onze kern is er geen onderscheid tussen onszelf en de Bron. Daar zijn we één met de Bron. Maar er is een scheiding tussen wie wij zijn in ons dagelijks leven en onze Bron. We kunnen onze Bron normaal gesproken niet duidelijk waarnemen. Toch zijn er voortdurend signalen vanuit de Bron naar onze persoon die leeft in de buitenwereld. De Bron roept ons, wekt ons, zij maakt ons bewust van haar aanwezigheid. En daarom zijn we op zoek, u en wij. En al die miljarden andere mensen die in de loop der duizenden jaren die innerlijke stem in zichzelf hoorden die hen opriep om naar huis te gaan. Naar de Bron, naar de kern. U en wij, wij zijn op dezelfde weg met hetzelfde doel: die ene absolute Bron te ontmoeten en in en vanuit haar te leven.“

Het kleine hart en het grote hart

Deze Bron is gelegen in ons fysieke hart dat twee dimensies kent: het kleine hart en het grote hart. Het kleine hart is het persoonlijke hart en leeft binnen de dualiteit. Het is het hart van de voor­waardelijke liefde, zintuiglijke waarneming, emoties en is egocentrisch. Het kleine hart kent ervaringen van niet geliefd zijn en reageert daarop. Het grote hart is de andere dimensie en dit mooie stralende hart kent überhaupt geen ervaring van ‘niet geliefd zijn’ omdat het een dimensie is waar altijd liefde is. Daar is alle ruimte voor zelfonderzoek en kritisch naar jezelf te zijn. Het is het hart van de godsvonk, van onvoorwaardelijke liefde, voelen en dienstbaar zijn.

Hoewel voelen en emoties begrippen zijn die vaak door elkaar gebruikt worden, is er dus een essentieel verschil tussen deze twee. Voelen is een activiteit van het grote hart, van de ziel. Voelen is communicatie met het diepere deel in jezelf en verantwoordelijkheid nemen voor wat je wilt voelen. Diep voelen geeft inzichten en bewust­wording. Het is dus een naar binnen toe gerichte activiteit. Emoties zijn naar buiten gericht en afkomstig van het kleine hart, het persoonlijke. Emoties uiten als bijvoorbeeld frustraties en boosheid, is pas zinvol als je in de daarna ontstane rust en ruimte naar binnen gaat. Durf dan contact te maken en diep te voelen wat achter die emotie zit.

Symbolische weergave

Bovenstaande kan symbolisch worden weer­gegeven met behulp van een kandelaar, kaars en vlam. De kandelaarvertegenwoordigt de materi­ele wereld waarin we leven en onze dagelijkse zorgen en spanningen hebben. Als dit niet in contact is met de kaars en de vlam, kun je spreken van het kleine hart, van voorwaardelijke liefde en emoties. De kaars, gezet in de kandelaar symboliseert de spirituele weg om in contact te komen met onze Bron, gesymboliseerd door de vlam. Als we verbonden zijn met de Bron, dus in diep contact met onszelf zijn, kunnen we vanuit deze eenheid de vlam in onszelf waarnemen die dan uitstraalt van ons gehele zijn, ook over de kandelaar, ons dagelijks stuk. Vanuit deze vlam, dit contact met onze kern, kun je bezield leven.

Contact met je eigen innerlijke Bron

De vlam brandt altijd in iedereen en maakt dat we allemaal één en verbonden zijn met elkaar. Echter, soms hebben we het gevoel afgesneden te zijn van onze Bron door verlies van het contact met de diepe kern in onszelf, waardoor we leven en handelen vanuit het kleine hart. Onderstaand volgen enkele belangrijke wegen naar herstel van het contact met onze Bron.

• Voelen en ademhaling

Er is een directe relatie tussen voelen en ademhalen. Waar we niet willen voelen, blok­keert de ademhaling en daarmee de ener­getische kracht. Waar ligt bij jou het zwaarte­punt van de ademhaling?

Angstademhaling. Bij ademhaling in het boven­gebied van het lichaam zal deze vaak sneller zijn waardoor gemakkelijk angst gegenereerd wordt en niet meer gevoeld wil worden.

Buikademhaling. Bij een goede ademhaling vanuit de onderbuik kom je in contact met je oerenergie – bij vrouwen gelegen in het 2^e chakra, bij mannen in het 1^e chakra – en worden de hier gelegen en bij emotionele verwerking betrokken chakra’s en organen geactiveerd. Door je bewust te zijn wanneer je uit de buikademhaling naar boven gaat ademen, kun je het corrigeren en contact met je voelen herstellen. Emoties kunnen dan verwerkt en losgelaten worden zodat je weer dieper en eerlijker met jezelf in contact bent en daardoor ook in betere communicatie met mensen om je heen.

Borstademhaling. Het hartchakra ligt precies midden op de borstkas en is verbonden met liefde. Bij pijnervaringen blokkeert dit gebied: wat wil of durf je niet te voelen? Door het hartgebied naar voren te laten komen, ga je een diepere liefde voelen: voor het leven, wie je bent en wat je wilt en kun je de stem van het godde­lijke in jezelf beter horen.

Ademhalingsritme. Inademing geeft kracht en actie, uitademing geeft ontspanning. In het meest ideale geval duurt de uitademing twee keer zo lang als de inademing. Bij angst is de ademhaling hoger en sneller: er wordt veel ingeademd, vast­gezet en er wordt niet meer losgelaten, zodat een voortdurende aanvalshouding ontstaat. Bij een ongeveer even lange in- en uitademing komt teveel zuurstof in het bloed wat angst genereert en in extreme vorm kan overgaan in hyper­ventilatie. De energie blijft teveel boven zitten wat bij veel mensen in lichte vorm voorkomt en een voortdurend gevoel van ongemak – onrust, hyperen, slapeloosheid – kan veroorzaken. De oplossing is eenvoudig: langer uitademen.

• Onderscheidingsvermogen

Ook absoluut noodzakelijk om bij je goddelijke kern te komen is onderscheidingsvermogen, in de Indiase filosofie vivek genoemd. Hier wordt bedoeld het onderscheid tussen wat naar het hogere aspect in jezelf leidt en wat daar juist vandaan leidt. Samenvattend: alles wat liefdevol en dienend is naar het grote geheel leidt naar de diepe kern in onszelf, alles wat emotioneel gericht en egocentrisch is leidt weg van die eenheid. Dit vraagt een kritische houding en een voortdurend stil staan bij je keuzes.

• Dienstbaarheid

Dienstbaar zijn is essentieel op de weg naar je Hoger Zelf: het grote hart wordt geopend en gevuld door te geven. Vanuit contact met je vlam, vanuit die eenheid met jezelf, kun je jezelf niet leeg geven; dit gebeurt wel als dienst­baarheid vanuit het persoonlijke komt.

• Externe hulpmiddelen

Veel in de samenleving trekt je naar beneden maar er zijn gelukkig ook vele hulpmiddelen om je weer naar dat hogere deel in jezelf te brengen, zoals boeken en edelstenen. De rozekwarts is een edelsteen die het vermogen heeft je te openen naar het grote hart, een klein stukje lezen in heilige boeken of van verlichte mensen is vaak al voldoende voor herstel van diep contact met jezelf.

• Voeding

Voor de Indiase geneeswijze ayurveda is voeding de eerste stap naar spirituele ontwikkeling: zuivere voeding geeft zuivere gedachten, wat leidt tot zuiver handelen en zuiver handelen brengt je in contact met je Bron. Voeding voedt niet alleen het fysieke lichaam maar je hele wezen: je energielichaam en ook al de lagen en dimensies van jouw zijn. Leer kijken welke voeding opent naar de diepere kern in jezelf en welke voeding jouw energetisch systeem juist verdicht en afsluit hiervoor. Dit kan voor ieder­een weer anders zijn; neem dus ook kinderen serieus bij hun van binnen uit gevoelde voor­keuren in voeding.^[2])

Bezielde communicatie in (partner)relaties

Iedereen krijgt op weg naar huis zijn eigen levenslessen: dit zijn de dingen waar je steeds tegenaan loopt en de rode draad in je leven vormen. Door als man en vrouw een team te vormen kun je elkaar steunen bij de levenslessen waardoor tevens kracht en liefde in de relatie worden opgebouwd. Het meest ideale en waarde­volle is een ontmoeting en communicatie waarbij beide partners in diep contact met zichzelf zijn. Weet dat je elkaar niet helpt door ook je vlamme­tje uit te doen en naar het kleine hart, voorwaar­delijke liefde en emoties te gaan als de ander dit heeft gedaan. Blijf in je eigen kracht, in diep contact met jezelf en jouw waarheid, wil je de ander werkelijk steunen. De ander mag zijn wie hij is en mag uit zijn kracht zijn, jij hebt het recht om in diep contact met jezelf te blijven.

Een andere krachtige manier om elkaar te steunen is je partner (of situatie) in het licht te zetten. Door in contact met je eigen essentie te blijven, kun je je energetisch verbinden met het hogere bewustzijn van die persoon en hem aanspreken in zijn bron: “Dit ben jij!” en hem helpen kiezen zijn vlam aan te doen. Richt je daarbij alleen op dat hogere deel in die mens, die zelf niet fysiek aanwezig hoeft te zijn.

Op pagina 88 van eerder genoemd boek Spirituele Verdieping staat: “De relatie heeft een bijzondere betekenis, want ze is een vingerwijzing naar de Bron. We leggen u uit waarom. Ieder mens heeft als ultiem doel één te worden met zijn Bron. In die Bron is geen dualiteit, is er geen twee, daar is alleen nog maar één. (…) De relatie nodigt ons uit om tot eenheid te groeien, twee worden dan één. (…) Nu kan dit maar op een manier: in liefde. (…) Als man en vrouw in liefde één zijn geworden kan het kind geboren worden. Dan krijgen we weer een grote les van de schepping. Want de opvoeding van het kind vraagt namelijk iets bijzonders van ons: het vraagt dat we ons kleine egocentrische deel overwinnen en gaan geven: geven, geven en nog eens geven. Nu herinnert u zich misschien nog de bijzondere kracht van het grote hart: hoe meer men geeft, des te meer raakt het vervuld van liefde. Juist dat aan de kant leren zetten van ons zelf en leren te geven en ons te onthechten van onze persoonlijke kleine verlan­gens, is zo een grote hulp op weg naar de verlichting: het één worden met de Bron.“

Bezielde communicatie met kinderen

De terugkeer naar onze godsvonk, terug van dualiteit naar Eenheid, berust eigenlijk op twee pijlers: licht-donker en vrije wil. We kunnen pas thuiskomen door geheel vanuit onze vrije wil te kiezen voor het licht. Bij bezielde communicatie met kinderen wil je ze enthousiast maken voor die godsvonk, dat mooie hoge bewustzijn in zichzelf en ze leren dat het nodig is steeds opnieuw te kiezen voor het licht. Naarmate een kind ouder wordt kan het steeds meer ruimte krijgen voor de vrije wil om in elke ontwikke­lingsfase keuzes te maken vanuit zijn eigen innerlijke waarheid op dat moment. Daarbij is wel begeleiding en ondersteuning nodig en dit lukt het meest door zelf een prachtig voorbeeld te zijn.

Als ouder moet je scherp zijn in wat juist en onjuist is en dit helder, zonder enige twijfel naar het kind communiceren. Onvoorwaardelijke liefde is dan ook essentieel voor het kind: dat het zich geaccepteerd en gedragen weet, ook al pakte bepaald gedrag verkeerd uit. Zo ontstaat ruimte voor zelfonderzoek en durft het kind naar zichzelf te kijken, wat wezenlijk is voor zijn morele ontwikkeling. Veel kinderen hebben een intens verlangen in dieper contact met zichzelf te komen, maar in de huidige met televisie en computerspelletjes gevulde maatschappij is dat moeilijk. Probeer toch rust te creëren, zodat het kind tijd en ruimte krijgt in stilte het contact met zichzelf aan te gaan. Het zou mooi zijn als scholen het voorbeeld van India volgen: ieder jaar een specifiek stuk curriculum waarin kinderen steeds verder leren dienstbaar te zijn en ademhalingsoefeningen, yogahoudingen en medi­tatietechnieken krijgen.

Praktische toepassingen

Ademhaling

Klassieke yogi-ademhaling. Deze begint onder in de buik en gaat als een golf naar boven en vervol­gens weer als een golf van boven naar beneden. Het belangrijkste is dat de uitgangs­ademhaling de buikademhaling is, omdat daar de emotionele verwerkingscentra liggen. Bij deze ademhaling wordt dit hele gebied als het ware gemasseerd.

Borstademhaling: rek- en strekoefeningen kunnen het hartgebied weer openen. Door het hartgebied naar voren te laten komen – bij omhoog gaan ontstaat de angstademhaling – gaat de energie van achteren in het hart naar voren stromen en ga je dieper in je hart voelen.

Buik-borstademhaling: lukt het de borst naar voren te bewegen dan is het prima om tegelijker­tijd in de buik en het hart te ademen, waarbij de buik en het hart als één beweging naar voren gaan en als één beweging weer terug gaan.

Ademhalingsritme: leg een hand op je onderbuik, ga drie tellen inademen en zes tellen uitademen. Doet dit ongeveer tien keer. U kunt zich daar ook bij voorstellen (denken/voelen/visualiseren) dat op de inademing energie vanuit de kruin door de ruggegraat naar beneden stroomt. De buik­ademhaling wordt gemakkelijker en u gaat zich beter voelen.

Kinderen

Vraag een druk kind bij u te komen zitten, leg uw hand op zijn buik. Vraag het kind een ballonnetje te maken en uw hand weg te duwen; zo zorg je dat het kind onder in de buik gaat ademen en weer rustiger wordt.

In plaats van een kind te straffen kun je vragen wat er aan de hand is, waarom het iets doet en er vervolgens met het kind over praten. Je nodigt het kind dan uit eerlijk naar zichzelf te kijken en met zichzelf in contact te gaan. Je leert het tevens verantwoordelijk te zijn voor de consequenties van het gedrag. Dit is zo belangrijk omdat dit inzicht en bewustwording geeft. Vraag en onderzoek met het kind ook regelmatig wat het wil zijn: wat zit er in je, wat wil je naar buiten laten komen?

Bij kinderen met een verstandelijke handicap kun je proberen een zielscontact te maken en van daar uit te communiceren. Wees daarbij in een diep contact met jezelf en ga dieper kijken en intuïtief aanvoelen hoe je in verbinding met dit kind kunt komen.

Spiertest als communicatiemiddel

Waar verbaal contact moeilijk gaat, is kinesio­logisch testen een fijne manier om inzicht en antwoorden te krijgen. Als antwoord op een vraag kan bij deze spiertest via druk op de armspier van de ander deze sterker of zwakker zijn, wat vertaald wordt naar een ja of nee.

Iemand in het licht zetten

Een heel waardevolle en krachtige manier is iemand of een situatie in het licht te zetten. Afhankelijk van je creativiteit geeft deze methode enorme mogelijkheden. Echter, tenzij je het zeker weet, mag je nooit ongevraagd energetisch zomaar iets doen als de mogelijkheid bestaat dat je het kunt vragen: respecteer de vrije wil van de ander altijd boven alles.

Oefening:

U maakt contact met uw eigen diepe kern. U opent uw hart naar iemand van wie u houdt.…  U stelt zich voor dat die ander stralend in het licht staat; u ziet/voelt/weet alleen maar licht, alleen maar liefde,…  dat die persoon puur licht is, puur liefde. Voel in uw hart wat er gebeurt als u dat doet.… Waarschijnlijk voelt u dat uw hart zelf lichter wordt.…  De  ruimte kan aanvoelen als een gedragen stilte die gevuld is met licht.…  Laat dat (actieve) beeld weer los en kom met uw aandacht terug.

Reiniging van stenen.

Niet alleen moet een gekochte steen voor gebruik altijd eerst gereinigd worden, ook daarna is regelmatige reiniging van opgenomen energieën belangrijk voor de steen om optimaal zijn werk te kunnen doen. Een effectieve manier van reiniging is de steen eens per maand in een glas water 24 uur voor het raam te zetten, zodat de zonne- en maanenergie er op in kunnen spelen. Ook kan een steen gereinigd worden door deze bij volle maan buiten neer te leggen of onder stromend water te houden.

[1] Boek van de sprekers Delnooz en Martinot

[2] Voor meer informatie verwijzen de sprekers naar hun boek Voeding en Spiritualiteit.